Dokumenty związane z działalnością Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Rzeszowie w zasobach cyfrowych WiMBP w Rzeszowie

  • 31 October 2017
  • font size decrease font size decrease font size increase font size increase font size
  • Print
  • Email
  • Be the first to comment!
Qr Code

Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Rzeszowie otrzymała do digitalizacji cenny dokument w postaci księgi pamiątkowej z 1902 roku, ofiarowanej Tadeuszowi Staniszowi – Prezesowi Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Rzeszowie.

Tadeusz Stanisz był prawnikiem, notariuszem, osobą niezwykle zasłużoną dla rozwoju TG „Sokół”. Przez wiele lat aktywnie działał na rzecz Towarzystwa, a w latach 1900-1905 pełnił funkcję jego Prezesa. Tadeusz Stanisz należał do komisji nadzorującej budowę sokolni – głównej siedziby Towarzystwa, był w gronie nauczycieli gimnastyki, a także sprawował funkcję naczelnika Oddziału Kolarskiego TG „Sokół” w Rzeszowie.

Księga pamiątkowa to unikatowy (rękopiśmienny) dokument przekazany Tadeuszowi Staniszowi przez zarząd i członków Towarzystwa Gimnastycznego w czasie, gdy odchodził on ze stanowiska Prezesa rzeszowskiego „Sokoła”. Na stronie tytułowej księgi zapisano: „W uznaniu wielkich Twych zasług, położonych dla pols. Tow. Gimn. „Sokół” w Rzeszowie…; w uznaniu zasług  położonych podczas budowy własnego gmachu; w uznaniu licznych cnót sokolskich: Patriotyzmu, Wierności i Karności w działalności Czcigodnego Druha, oraz dla uczczenia w Twojej Osobie Jednego z Członków Założycieli…”.

Księga ma niezwykle efektowną oprawę ze skóry, z wytłoczonymi  literami ST na przedniej okładce i metalowymi elementami przedstawiającymi sokoła z hantlami – symbol Towarzystwa.

Na stronie tytułowej księgi widnieje rysunek przedstawiający chorążego TG „Sokół” w mundurze galowym ze sztandarem sokolim. Pod rysunkiem podpisy w księdze złożyli członkowie zarządu rzeszowskiego „Sokoła”, m.in. Roman Krogulski, Wacław Polański, Teofil Nieć, Rudolf Als, Karol Stary.

Księga pamiątkowa umieszczona jest w dębowej, ozdobnej skrzyni i zawiera odręczne rysunki przedstawiające sokolnię – siedzibę TG „Sokół” w Rzeszowie. Są to grafiki prezentujące gmach „Sokoła” po zakończeniu budowy i otwarciu sokolni, które miało miejsce w 1892 roku. Rysunki przedstawiają gmach „Sokoła” z zewnątrz oraz sale w środku budynku.

Rzeszowską sokolnię wybudowano dzięki składkom członków i sympatyków Towarzystwa oraz dotacjom Rady Miejskiej i Kasy Oszczędności. Budynek „Sokoła” był miejscem, gdzie regularnie odbywały się ćwiczenia gimnastyczne dla członków Towarzystwa, a także dla chętnych, ale niezrzeszonych mieszkańców Rzeszowa, w tym uczniów szkół miejskich.

Rozwój kultury fizycznej zgodnie z dewizą „w zdrowym ciele zdrowy duch”, było głównym polem działalności organizacji sokolich, które powstawały na ziemiach polskich pod zaborami. TG „Sokół” było jedną z większych i lepiej rozwijających się organizacji. Oprócz działalności sportowej prowadziło działalność kulturalną i oświatową, propagowało turystykę, a ponadto troszczyło się o patriotyczne wychowanie członków.

Rzeszowski „Sokół” prowadził chór i teatr, w ogrodach, które położone były za sokolnią otwarto kręgielnię, a w okresie letnim po stawie pływano łódkami, zaś w zimie urządzano ślizgawkę. Z czasem zorganizowano także boisko, które mogło pomieścić 300 ćwiczących. Obecnie w budynku „Sokoła” funkcjonuje Teatr im. Wandy Siemaszkowej.

Księgę pamiątkową, jak również „Sprawozdanie z czynności Wydziału Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Rzeszowie za rok 1905”, do digitalizacji przekazał Bibliotece Pan Wojciech Stanisz, prawnuk Tadeusza Stanisza.

Oba dokumenty można przeglądać w zasobach cyfrowych WiMBP w Rzeszowie: w Podkarpackiej Bibliotece Cyfrowej i w portalu „Przeszłość w pamiątkach ukryta”
>> http://projekty.wimbp.rzeszow.pl/przeszlosc/dokumentylista.php?kategoria=stanisz

------------------------------------------------------
WiMBP w Rzeszowie od kilku już lat, nieprzerwanie, prowadzi digitalizację pamiątek i dokumentów archiwalnych będących własnością mieszkańców Podkarpacia oraz organizacji i instytucji działających w regionie. Do chwili obecnej w portalu „Przeszłość w pamiątkach ukryta” zamieszczono już ponad 3.700 zdjęć, odznak, archiwaliów i innych materiałów. Wszystkie prace prowadzone są bezpłatnie, a pamiątki po cyfryzacji zwracane są ich właścicielom.

Zapraszamy do współpracy w zakresie digitalizacji pamiątek!

Bożena Janda
Dział Komputeryzacji Procesów Bibliotecznych
WiMBP w Rzeszowie
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
tel. (17) 86 69 441

Read 53 times Last modified on 31 October 2017

Leave a comment

Make sure you enter the (*) required information where indicated. HTML code is not allowed.

Video gallery

See all

Photo gallery

Calendar of events

Komunikator internetowy Napisz do nas... Wyślij